از نیمکتهای دانش آموزی تا کرسی دانشیاری؛ روایت گامبهگام دکتر پروین لایق با طبابت
دکتر پروین لایق، متخصص داخلی و فوقتخصص غدد بالغین ، در سال ۱۳۶۶ موفق به دریافت دیپلم شد و در همان سال در آزمون کنکور سراسری شرکت کرده و در رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد قبول شده و دوره پزشکی عمومی را در این دانشگاه به پایان رساند.
پس از فارغالتحصیلی، مدتی را در قالب طرح خدمت پزشکی گذراند. سپس در سال ۱۳۷۵ در آزمون تخصصی شرکت کرد و در رشته تخصصی بیماریهای داخلی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد پذیرفته شد. او دوره چهار ساله تخصص داخلی را تا سال ۱۳۷۹ در همین دانشگاه گذراند.
پس از پایان دوره تخصص، برای مدتی بعنوان متخصص داخلی در یکی از شهرستانهای استان خراسان فعالیت داشته و سپس برای ادامه تحصیل در دوره فوقتخصص اقدام نموده و رشته فوقتخصصی غدد بالغین را نیز از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲ در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گذراند.
از شما دعوت میکنیم در ادامه این روایت همراه ما باشید؛
دکتر پروین لایق، در گفتگو با وبدا، با اشاره به فعالیتهای علمی و آموزشی خود اظهار کرد: از سال ۱۳۸۲ تاکنون به عنوان عضو هیأت علمی آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در بیمارستان امام رضا (ع) مشغول به خدمت هستم و همانند سایر همکاران عضو هیات علمی ، در طول سالهای فعالیت دانشگاهی، علاوه بر چاپ مقالات علمی در حوزه تخصصی و فوقتخصصی ، در همایشها و کنفرانسهای علمی مرتبط با رشته تخصصی ام نیز شرکت داشته ام .
دکتر لایق با تأکید بر اهمیت دسترسی به منابع علمی افزود: امروزه با وجود منابع علمی آنلاین، امکان بهروز ماندن برای پزشکان و پژوهشگران فراهم شده و میتوان از این طریق به جدیدترین اطلاعات و دستاوردهای علمی دسترسی داشت.
توسعه آموزشهای تخصصی و صدور گواهینامه برای پزشکان
دکتر لایق با اشاره به پیشینه برگزاری دورههای آموزشی تخصصی گفت: از سالهای گذشته، دورههای آموزشی مدونی برای همکاران پزشک عمومی بویژه در حیطه درمان دیابت و عوارض آن توسط گروه غدد بالغین دانشگاه برگزار شده است که در پایان دورههای دیابت گواهینامه گذراندن دوره نیز به شرکتکنندگان اعطا گردیده است .
وی با اشاره به شیوع بالای دیابت در کشور گفت: دیابت یکی از بیماریهای شایع در ایران است و بر اساس آمارها شیوع آن در بالغین نزدیک به 11 درصد می باشد. . به همین دلیل آموزش و آگاهیبخشی در این زمینه اهمیت زیادی دارد و تلاش میشود تا با برگزاری دورههای آموزشی و کنفرانسهای علمی ، در این حوزه نقش مؤثری ایفا کنیم.
جلسات مشترک گروهی سنتی دیرینه در گروه داخلی
دکتر لایق در ادامه این گزارش، به اهمیت انتقال یافته های جدید علمی و تبادل نظر با سایر همکاران در رشته تخصصی مربوطه اشاره کرد و گفت: بر اساس سنتی قدیمی و ارزشمند یک روز در هفته به برگزاری جلسات مشترک گروه غدد اختصاص یافته است. این نشستها علاوه بر جنبههای آموزشی برای دانشجویان، بستری فراهم میکند تا بیمارانی که در مورد تشخیص یا درمان آنها مشکلی وجود دارد مورد مشاوره و بررسی قرار گیرند.
دکتر لایق ، یکی از ویژگیهای برجسته فعالیتهای این گروه را، حضور پررنگ همکاران فوقتخصص غدد غیر هیات علمی فعال در سطح شهر در جلسات گروهی هفتگی اعلام کرد که یک بستر آموزشی مستمر برای بهروزرسانی دانش همکاران سطح شهر فراهم میکند. استقبال و حضور منظم پزشکان در این نشستهای هفتگی، نشاندهنده غنای علمی و کاربردی بودن این مباحث است که در نهایت به ارتقای کیفیت درمان بیماران در کل سطح شهر منجر میشود.
فرصت تشخیصی و درمانی ویژه برای بیماران و فرصت آموزشی مناسب برای دستیاران تخصصی و فوق تخصصی
دانشیار دانشگاه ، خاطرنشان کرد: وجود درمانگاههای فوقتخصصی هیپوفیز و تیروئید در بیمارستان امام رضا (ع) ، علاوه بر ایجاد محیطی برای تشخیص و درمان تخصصی بیماران ، فضای آموزشی بسیار مناسبی را برای دستیاران تخصصی و فوقتخصصی فراهم آورده است.
برگزاری کنفرانس ماهیانه چندرشتهای سرطان تیروئید ؛ شنبههای اول هر ماه
این فوقتخصص غدد، از برگزاری منظم کنفرانسهای علمی ماهیانه مربوط به سرطان تیروئید خبر داد و گفت: یکی از فعالیتهای این گروه ، برگزاری منظم کنفرانسهای چندرشتهای در اولین شنبه هر ماه است.در این نشستها علاوه بر همکاران فوق تخصص غدد هیات علمی و غیرهیات علمی ، اساتید و همکارانی از رشته های رادیولوژی، پاتولوژی و جراحی حضور مییابند تا ضمن ارتقا سطح علمی همکاران ، تصمیم گیری در مورد بیماران مبتلا به کانسر تیروئید که مشکلات تشخیصی و/یا درمانی دارند نیز انجام شود.
دکتر لایق، در خصوص محتوای این جلسات تشریح کرد: برنامه جلسات شامل دو بخش است؛ در بخش اول، آخرین گایدلاینها و تازههای علمی در جنبه های مختلف سرطان تیروئید مرور میشود و در بخش دوم، بیمارانی که در مراحل تشخیص و/یا درمان دچار چالش هستند، معرفی میشوند تا با تبادل نظر و مشورت متخصصان ، بهترین تصمیم برای مشکل آنها اتخاذ گردد.
سیر تکاملی مرکز تحقیقات سندروم متابولیک
وی در ادامه به تاریخچه فعالیتهای پژوهشی گروه غدد در مشهد پرداخت و افزود: در سال ۱۳۷۹ با همت استاد محترم ، جناب آقای دکتر رجبیان، مرکز تحقیقات غدد در بیمارستان قائم (عج) راهاندازی شد که از قدیمیترین مراکز در نوع خود محسوب میشود. پس ازچند سال ، این مرکز با مرکز تحقیقات تغذیه دانشگاه ادغام گردید و اکنون تحت عنوان مرکز تحقیقات سندروم متابولیک، به فعالیت خود ادامه میدهد. این مرکز با همکاری متخصصان تغذیه بالینی ، یکی از مراکز بسیار فعال و پویای دانشگاه علوم پزشکی مشهد محسوب میشود.
دوشنبههای علمی؛ کانون تبادل تجربه در بیمارستان امام رضا (ع)
در ادامه، این دانشیار دانشگاه، در تشریح برنامههای آموزشی و درمانی این گروه، بر اولویتبخشی به آموزش در کنار خدمات بالینی تأکید کرد و از برگزاری منظم جلسات گراند راند هفتگی در روزهای دوشنبه در بیمارستان امام رضا (ع) خبر داد.
دکتر لایق با اشاره به برگزاری مستمر جلسات گراند راند اظهار داشت: در این جلسات، تمامی اعضای هیأت علمی به همراه فراگیران در تمامی سطوح، شامل دانشجویان پزشکی و دستیاران تخصصی و فوقتخصصی حضور دارند.
وی افزود: در این جلسات پرونده مربوط به بیماران بستری و بیماران سرپایی معرفی شده توسط اساتید مرکز که دارای نکات آموزشی خاص یا چالشهای تشخیصی و درمانی هستند، معرفی و مورد بحث و تبادل نظر قرار میگیرند.از آنجایی که عمده بیماران مبتلا به بیماریهای غدد درون ریز ، بطور سرپایی مورد بررسیهای تشخیصی و درمانی قرار میگیرند برگزاری این جلسات گامی در جهت آشنایی دانشجویان با طیف متنوعی از بیماران آندوکرین و چالشهای تشخیصی و درمانی آنهاست .
خدمات مرکز جامع دیابت در بیمارستان امام رضا (ع)
دکتر لایق، با اشاره به راهاندازی و فعالیت مرکز جامع دیابت در بیمارستان امام رضا (ع) از چندین سال پیش خاطرنشان کرد: در این مرکز، بیماران دیابتی ارجاعی پذیرش شده و خدمات فوقتخصصی مختلفی را دریافت میکنند. برای ارتقای سطح خدمات، معمولاً از همکاران فوقتخصص غدد جوان که بتازگی فارغالتحصیلان شده اند دعوت میشود تا بخشی از دوره طرح خود را در این مرکز بگذرانند، تا به روند ویزیت و درمان بیماران کمک شود.
راهاندازی درمانگاه فوقتخصصی سرطان تیروئید و سیستم ثبت بیماران (Registry)
این فوقتخصص غدد، در ادامه به فعالیتهای فوق تخصصی در بیمارستان امام رضا (ع) اشاره کرد و گفت: از سال ۱۳۹۴، درمانگاه فوقتخصصی ویژهای برای تشخیص و درمان سرطان تیروئید در بیمارستان امام رضا (ع) با پیشنهاد و پیشگامی استاد ارجمند ، سرکار خانم دکتر موسوی و همکاری استاد محترم گروه گوش و حلق ، سرکار خانم دکتر مستعان راه اندازی گردیده است.
دکتر لایق درباره سازوکار این درمانگاه توضیح داد: در این مرکز برای تمامی بیماران ارجاعی، بهویژه بیمارانی که تحت عمل جراحی کانسر تیروئید قرار گرفتهاند، پروندههای تخصصی تشکیل میشود و بیماران پیگیری میشوند. این فرآیند علاوه بر کمک به درمان تخصصی بیماران ، نوعی رجیستری (سامانه ثبت اطلاعات بیماران) نیز محسوب میشود که برای انجام کارهای پژوهشی بسیار ارزشمند است.
تلاش برای الکترونیکی کردن پروندههای تخصصی بیماران مبتلا به سرطان تیروئید
دکتر پروین لایق، دانشیار و فوقتخصص غدد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از تلاش برای هوشمندسازی سیستم ثبت اطلاعات این بیماران خبر داد. وی، با اشاره به روند ثبت اطلاعات در درمانگاه فوقتخصصی سرطان تیروئید در بیمارستان امام رضا (ع) ، اظهار داشت: در این درمانگاه، فرمهای تخصصی نسبتا کاملی برای ثبت نکات کلیدی و پیگیری بهتر وضعیت بیماران طراحی شده است و هرچند در حال حاضر همچنان این فرآیند بهصورت ثبت دستی انجام میشود، اما امیدواریم جهت ارتقای این وضعیت ، کمکهای لازم از جهت امکانات مختلف شامل فضای فیزیکی مناسب و پرسنل مورد نیاز و .. ، جهت راه اندازی ثبت الکترونیک و ایجاد یک سامانه آنلاین جامع از طرف مسئولین محترم بیمارستان و دانشگاه در اختیار ما قرار گیرد. وی افزود: در بازدیدی هم که توسط آقای دکتر عزیزی از اساتید غدد برجسته در تهران داشتیم ، ایشان نیز بر ضرورت انجام این اقدام تأکید نموده اند.
فعالیت درمانگاههای فوقتخصصی غدد در تمام ایام هفته / راهاندازی کلینیک فوق تخصصی هیپوفیز
دکتر لایق با تشریح آخرین وضعیت خدمات درمانی و آموزشی در حوزه غدد، از پوشش کامل ایام هفته توسط اساتید فوقتخصص خبر داد. وی در این رابطه اظهار داشت: یکی از اهداف اصلی ما این بوده است که هر یک از اساتید، حداقل یک روز در هفته در درمانگاه غدد حضور فعال داشته باشند. در حال حاضر، این برنامه محقق شده و ما در چهار روز هفته، درمانگاههای فوقتخصصی غدد را دایر داریم که به پذیرش و درمان بیماران میپردازند.
وی با اشاره به تخصصیسازی خدمات درمانی افزود: علاوه بر درمانگاههای عمومی غدد، کلینیکهای تکتخصصی نیز راهاندازی شده است که شامل درمانگاه فوقتخصصی بیماران مبتلا به سرطان تیرویید و درمانگاه فوقتخصصی هیپوفیز با مسئولیت خانم دکتر موسوی است و در روزهای پنجشنبه در بیمارستان امام رضا (ع) فعال است.
توسعه خدمات فوقتخصصی در بیمارستان امام رضا (ع)؛ از مشارکت در طرحهای ملی تا ارتقای دقت تشخیص تودههای تیروییدی
یکی دیگر از فعالیتهای گروه غدد ، مشارکت مستمر همکاران گروه در طرح ملی کوهورت پرشین ( کوهورت کارکنان ) است. در بخش سونوگرافی تیرویید این پروژه ، سرکار خانم دکتر موسوی و سرکار خانم دکتر حسنی همکاری مستمری دارند. این مشارکت نه تنها به پیشبرد اهداف علمی کشور کمک میکند، بلکه امکان فالوآپ درازمدت وضعیت سلامت شرکتکنندگان در کوهورت مذکور را نیز فراهم آورده است.
راهاندازی واحد FNA تیروئید تحت هدایت سونوگرافی در بیمارستان امام رضا (ع)
این عضو هیأت علمی، در ادامه افزود: از سال ۱۳۹۴، با پیگیریهای انجام شده سرکار خانم دکتر موسوی ریاست محترم بخش غدد ، یک دستگاه سونوگرافی اختصاصی برای بخش غدد تهیه شد که تحولی بزرگ در دقت تشخیصی ما ایجاد کرد. پیش از آن، نمونهبرداریهای تیرویید (FNA) بدون گاید سونوگرافی انجام میشد و موارد نیازمند به گاید سونوگرافیک باید ارجاع داده میشدند، اما اکنون حدود یک دهه است، که این فرآیند به صورت متمرکز در همین مرکز انجام میشود.
دکتر لایق ، با تأکید بر مزایای این روش تشخیصی تصریح کرد: در حال حاضر، هفتهای یک روز بیوپسی تیروئید تحت هدایت سونوگرافی توسط همکاران فوق تخصص غدد انجام میشود وبطور متوسط ، در هر جلسه بین ۱۲ تا ۱۵ بیمار مورد بیوپسی قرار میگیرند.
این دانشیار دانشگاه خاطرنشان کرد: این مرکز با ارائه خدمات با تعرفه دولتی ، علاوه بر رفع نیاز تعدادی از بیماران ، نقش مهمی نیز در آموزش دستیاران فوق تخصصی غدد ایفا میکند.
راهاندازی رجیستری بیماریهای غدد در دانشگاه علوم پزشکی مشهد
وی با اشاره به گستردگی خدمات سرپایی این بخش افزود: در حال حاضر با احتساب درمانگاههای فوقتخصصی، در مجموع حدود شش درمانگاه در طول هفته فعال است که به بیماران مبتلا به بیماریهای مختلف غدد خدمات ارائه میکنند. این موضوع باعث شده بیماران بتوانند در روزهای مختلف هفته به خدمات فوق تخصصی با تعرفه دولتی دسترسی داشته باشند.
این عضو هیأت علمی، در ادامه از آغاز یک برنامه جدید در این بخش خبر داد و گفت: یکی از اقداماتی که بهتازگی با تلاش همکاران جوانتر آغاز شده، ایجاد رجیستری برای برخی بیماریهای اندوکرین است. در این طرح، اطلاعات بیماران بهصورت نظاممند ثبت و پیگیری میشود تا در آینده امکان انجام مطالعات دقیقتر و برنامهریزی بهتر برای درمان بیماران و ایجاد بستری مناسب جهت پژوهش فراهم شود.
شکلگیری و توسعه مرکز تحقیقات غدد با مشارکت گسترده اعضای هیأت علمی
دکتر لایق، با اشاره به پیشینه تأسیس و مدیریت بخش غدد دانشگاه گفت: استاد رجبیان از جمله مؤسسان مرکز تحقیقات غدد بودند و نقش مهمی در پایهگذاری این مجموعه ایفا کرده اند.
وی افزود: سرپرستی بخش غدد بیمارستان امام رضا (ع) با فعالیت جناب آقای دکتر خزائی شروع شده و سپس سرکار خانم دکتر موسوی این مهم را بر عهده داشته اند و طی چند سال گذشته نیز اینجانب این مسولیت را بر عهده داشتهام . البته لازم میدانم از همکاری بسیار خوب سایر همکارانم در این بخش برای انجام وظایف مربوط به بخش تشکر ویژه داشته باشم .
آموزش؛ رکن اصلی فعالیتهای دانشگاهی
دکتر لایق در ادامه در پاسخ به سوال اولویت های آموزشی، پژوهشی و درمانی در دانشگاه، نگاهی مبنایی به وظایف اعضای هیأت علمی داشت و تصریح کرد: به اعتقاد من وظیفه اصلی و اولویت نخست ما آموزش دانشجویان پزشکی است . در کنار آموزش دانشجویان ، درمان بیماران هم انجام میشود و در دل این فرآیندها ، زمینه های پژوهشهای بالینی نیز شکل میگیرد.
ضرورت حرکت به سمت پژوهشهای مسألهمحور و بومی در حوزه علوم پزشکی
وی، با اشاره به اولویتبندی فعالیتهای آکادمیک اظهار داشت: از دیدگاه اینجانب آموزش دانشجویان و درمان بیماران دو رکن جداییناپذیرند. تمام تلاشهای آموزشی ما برای این است که در نهایت، فرآیند درمان بیماران با کمترین عارضه و بیشترین کارایی انجام شود. در واقع، هدف نهایی آموزش پزشکی ، ارتقای کیفیت درمان بیماران و تربیت نیروی متخصص کارآمد است.
دکتر لایق، با تأکید بر علایق شخصی خود در محیط دانشگاه خاطرنشان کرد: اگرچه به پژوهشهای هدفمند مسئله محور علاقهمندم و آن را لازمه رشد علمی میدانم، اما شخصاً حوزه آموزش را ترجیح میدهم و معتقدم تربیت نیروی متخصص کارآمد و متعهد و انتقال تجربیات بالینی ارزشمند به نسل جوان که آینده طبابت کشور را در دست دارند ، ماندگارترین خدمتی است که یک عضو هیأت علمی میتواند به جامعه ارائه دهد.
انطباق دانش با امکانات موجود در کشور
دکتر لایق با اشاره به چالشهای موجود در استفاده از منابع علمی جهانی اظهار کرد: عمده گایدلاینها و منابعی که ما استفاده میکنیم از منابع غربی است لذا برخی از امکاناتی که در آن منابع تعریف شده ، ممکن است در دسترس ما نباشد . هنر اساتید این است که این گایدلاینها را با شرایط و امکانات موجود در کشور و منطقه محل خدمتشان بازنگری کنند و سعی کنند با امکانات موجود، بهترین و مؤثرترین روش تشخیص و درمان را برای بیماران فراهم کنند.
چالشهای بینالمللی و محدودیتهای منابع
دکتر لایق در ادامه به موانع پیش روی پژوهشگران اشاره کرد و گفت: محدودیت منابع مالی و مشکلاتی در تأمین تجهیزات و کیتهای آزمایشگاهی از یک سو و چالشهای ناشی از تحریمها در مسیر انتشار مقالات از سوی دیگر، مسیر پژوهش را تا حدودی چالش برانگیز کرده است. گاهی مقالات ارزشمند همکاران ما صرفاً به دلیل مسائل مربوط به تحریمها ، متاسفانه در مرحله پذیرش با رفتارهای سلیقهای و محدودیتهایی مواجه میشوند.
تجربه بالینی گسترده و برخورد با کیسهای متنوع
این عضو هیأت علمی دانشگاه، تجربه بالینی گسترده را یکی از نقاط قوت این مرکز عنوان کرد و گفت: به دلیل تعداد بالای بیماران، ما با بیماریهای متنوعی مواجه میشویم که به غنای علمی و تجربه کاری همکاران منتهی میشود. وی تأکید کرد: تکیه بر دانش روز، سازگار کردن آن با شرایط واقعی و اتکا به تجربه بالینی گسترده، ترکیبی است که میتواند بهترین نتایج را برای بیماران به همراه داشته باشد.
ظرفیت بالای علمی اساتید / ضرورت تقویت زیرساختهای آزمایشگاهی مرجع جهت ارتقای تشخیص
در ادامه این گفت وگو، دانشیار فوقتخصص غدد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به جایگاه علمی پزشکان ایرانی در مقایسه با سایرنقاط دنیا اظهار داشت: گرچه کشورهای توسعهیافته از نظر امکانات شرایط بهتری دارند، اما اساتید ما از نظر توان علمی و طبابت بالینی در جایگاه بسیار خوبی قرار دارند.
وی، با تأکید بر اینکه دسترسی آنلاین به منابع علمی روز دنیا، مرزها را برداشته است، افزود: امروزه با دسترسی سریع به منابع روزآمد و با اتکا به تجربه بالینی بسیار بالایی که به دلیل حجم زیاد و تنوع بیماران در ایران داریم، در جایگاه علمی بسیار خوبی قرار داریم که با تلاش و مطالعه مستمر همکاران ، عقبماندگی علمی بارزی حس نمیشود.
نقش کلیدی آزمایشگاههای مرجع در تشخیص بیماریهای غدد
این عضو هیأت علمی دانشگاه در ادامه به یکی از چالشهای مهم این حوزه اشاره کرد و گفت: تشخیص و درمان در رشته غدد، به شدت به نتایج دقیق پاراکلینیکی و آزمایشگاهی وابسته است. بر همین اساس، نیاز مبرمی به یک آزمایشگاه مرجع و فوقتخصصی وجود دارد، که بتواند آزمایشهای خاص و ویژهای را که به دلایل مختلف در سایر آزمایشگاههای سطح شهر انجام نمیشوند، با دقت بالا ارائه دهد.
دکتر لایق در همین راستا تصریح کرد: در صورتی که این بخش پشتیبان و زیرساخت آزمایشگاهی مرجع برای اعضای هیأت علمی و سیستم درمانی فراهم و تقویت شود، ابزارهای لازم را برای ارائه بالاترین سطح خدمات تشخیصی ، درمانی و پژوهشی در اختیار خواهیم داشت .
پژوهش بالینی؛ ثمره مدیریت صحیح دادههای بیماران
وی، پژوهش بالینی را نتیجه طبیعی و ناخودآگاه فعالیتهای درمانی منسجم برشمرد و افزود: ما در حوزه علوم بالینی، با گنجینهای از دادههای مراجعان و بیماران روبهرو هستیم. وقتی حجم بالایی از اطلاعات در اختیار داشته باشیم، ناخودآگاه منبع غنی برای پژوهش ایجاد میشود و اکثر طرحهای تحقیقاتی و پایاننامههای ما نیز بر پایه همین مراجعات واقعی و چالشهای درمانی شکل میگیرند.
لزوم بازنگری در سیاستهای پژوهشی: اولویت با حل مشکلات داخلی است
این عضو هیأت علمی دانشگاه با انتقاد از رویکردهای صرفاً تئوریک در پژوهش، تصریح کرد: اعتقاد بنده بر این است که طرحهای تحقیقاتی باید مسألهمحور و در جهت حل مشکلات مربوط به جامعه باشند. ما باید ابتدا به سراغ حل مشکلاتی برویم، که جامعه و سیستم سلامت ما در سطح شهر و کشور با آن دستبهگریبان است. پرداختن به مباحث نادر ، که توام با صرف هزینه زیاد و کارایی محدود برای عموم جامعه است ، گرچه به لحاظ علمی اهمیت دارند ولی با توجه به محدودیت منابع مالی، نباید اولویت اول ما باشد.
نگرانی از افزایش تعداد پزشکان موضوع تازهای نیست
دکتر لایق، با اشاره به نگرانی برخی دانشجویان و فارغالتحصیلان پزشکی درباره افزایش تعداد پزشکان و رقابت در این حوزه گفت: از زمانی که ما دانشجو بودیم و حتی زمانی که بهعنوان پزشک عمومی فارغالتحصیل شدیم و برای گذراندن طرح به مناطق مختلف رفتیم، همین نگرانیها وجود داشت و بسیاری تصور میکردند، با افزایش تعداد پزشکان، فرصتهای کاری محدود خواهد شد.
وی در ادامه این مطلب افزود: با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که این نگرانیها همیشه وجود داشته، اما در عمل مسیرهای مختلفی برای ادامه فعالیت حرفهای فراهم شده است. در همین بستر، بسیاری از همکاران توانسته اند در رشتههای تخصصی و فوقتخصصی ادامه تحصیل دهند و برخی نیز به عنوان اعضای هیئت علمی در دانشگاههای کشور مشغول فعالیت هستند.
دکتر لایق با اشاره به طولانی بودن مسیر تحصیل در پزشکی تصریح کرد: واقعیت این است که مسیر آموزش در پزشکی طولانی است. یک دانشجوی پزشکی حداقل هفت سال برای دوره عمومی زمان صرف میکند و اگر وارد دوره تخصص شود، حدود چهار سال دیگر نیز به این زمان افزوده میشود. به این ترتیب، فرد پس از بیش از یک دهه تحصیل تازه وارد مرحله فعالیت حرفهای و درآمدزایی میشود و طبیعی است که در این مسیر نگرانیهایی درباره آینده شغلی داشته باشد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه تأکید کرد: با وجود این دغدغهها، تجربه نشان میدهد که با تلاش، پشتکار و ادامه مسیر علمی، فرصتهای مناسب برای فعالیت حرفهای در حوزه پزشکی همچنان وجود دارد.
دانشجویان پزشکی امروز از امکانات آموزشی گستردهتری نسبت به گذشته برخوردارند
این دانشیار فوقتخصص غدد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به نگرانی برخی دانشجویان درباره آینده حرفهای در رشته پزشکی تأکید کرد: اگر فردی با انگیزه و پشتکار وارد رشته پزشکی شود، میتواند مسیر پیشرفت خود را طی کند و نباید بیش از حد درگیر نگرانیهایی مانند افزایش تعداد پزشکان یا محدودیت فرصتها شود.
وی، با مقایسه شرایط و امکانات آموزشی امروز با سالهای گذشته افزود: زمانی که ما وارد دانشگاه شدیم، امکانات آموزشی و منابع علمی بسیار محدودتر بود. آن سالها مصادف با اواخر دوران جنگ بود و طبیعی است که دسترسی به بسیاری از امکانات امروزی وجود نداشت. با این حال، همان نسل نیز توانست مسیر خود را طی کند و در حوزههای تخصصی و علمی پیشرفت کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه ادامه داد: امروز شرایط کاملاً متفاوت است. دانشجویان به منابع علمی بهروز، پایگاههای آنلاین، فناوریهای نوین آموزشی و حتی ابزارهایی مانند هوش مصنوعی دسترسی دارند که میتواند در یادگیری و پژوهش بسیار کمککننده باشد. علاوه بر این، پیشرفتهای قابل توجهی در حوزههای پاراکلینیکی و تجهیزات تشخیصی و درمانی نیز رخ داده است.
دکتر لایق با اشاره به بهبود زیرساختهای آموزشی و علمی کشور گفت: از نظر امکانات فیزیکی دانشگاهها، دسترسی به منابع علمی و فضای آموزشی، شرایط امروز به مراتب بهتر از گذشته است و حتی در بسیاری موارد با استانداردهای بینالمللی قابل مقایسه است.
علاوه بر این وی، خاطرنشان کرد: کیفیت خدمات پزشکی در ایران در سطح قابل توجهی قرار دارد و موضوعاتی مانند گردشگری سلامت نیز نشان میدهد، که اعتماد به توان پزشکی کشور وجود دارد. بنابراین مهم است که دانشجویان با امید و انگیزه مسیر علمی خود را ادامه دهند و از فرصتهای موجود به بهترین شکل استفاده کنند.
اخلاق، تعهد و دانش سه رکن اصلی یک استاد موفق در پزشکی است
این دانشیار فوقتخصص غدد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به ویژگیهای یک استاد موفق در حوزه پزشکی اظهار کرد: الگوی یک استاد موفق در رشتههای پزشکی با بسیاری از رشتههای دیگر تفاوت دارد، زیرا در نهایت مخاطب اصلی ما بیمار است و تمام آموزشهایی که ارائه میشود باید در مسیر بهبود خدمترسانی به بیماران قرار گیرد.
دکتر لایق، با تأکید بر اهمیت اخلاق حرفهای در آموزش پزشکی افزود: نخستین ویژگی که باید به آن توجه شود، اخلاق است. دانشجویان و دستیاران علاوه بر مباحث علمی، باید از اساتید خود شیوه صحیح برخورد با بیمار و تعامل مناسب با اعضای کادر درمان را بیاموزند. این موضوع نقش مهمی در کیفیت خدمات درمانی دارد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه، تعهد را از دیگر ویژگیهای اساسی یک استاد و پزشک موفق عنوان کرد و گفت: تعهد موضوعی نیست که صرفاً با گفتار منتقل شود، بلکه باید در رفتار و عملکرد استاد دیده شود و دانشجویان آن را در عمل فرا میگیرند.
دکتر لایق در ادامه به اهمیت دانش و بهروز بودن علمی اشاره کرد و گفت: در کنار اخلاق و تعهد، داشتن دانش کافی نیز ضروری است. اگر فردی متعهد باشد اما دانش لازم را نداشته باشد، نمیتواند خدمات مطلوبی ارائه دهد و از سوی دیگر، دانش بدون تعهد نیز مطلوب نخواهد بود. بنابراین ترکیب این دو در کنار اخلاق حرفهای است، که یک استاد و پزشک موفق را شکل میدهد.
وی، با اشاره به اهمیت علم و ایمان در آموزههای دینی خاطرنشان کرد: در قرآن کریم نیز بر جایگاه علم و ایمان تأکید شده است. و در آیهای از قرآن کریم آمده است: “یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ. به اعتقاد من، زمانی که ایمان و علم در کنار یکدیگر قرار بگیرند، مسیر تعالی انسان هموارتر خواهد شد.
تأکید دانشیار دانشگاه؛ نقش کلیدی علاقه و انگیزه در تداوم فعالیت هیئتعلمی، بهویژه پس از چالشهای دوران کرونا
این فوق تخصص غدد، با بیان اینکه ورود به عرصه دانشگاه و فعالیت هیأتعلمی یک انتخاب بلندمدت و همراه با مسئولیتهای مستمر است، گفت: کسی که تصمیم میگیرد وارد مسیر هیأت علمی شود، باید بداند که این مسیر نیازمند بهروز بودن، مطالعه مداوم، شرکت در کنفرانسها و آمادهسازی محتواهای آموزشی به روز برای دانشجویان است.
دکتر لایق با اشاره به اینکه در رشته تخصصی او فضای کاری برای اعضای جدید باز است، افزود: ما تمام امکانات موجود و تجربیات علمی خود را در اختیار همکاران تازهوارد قرار میدهیم. خوشبختانه دانشجویان نیز فعال و باانگیزه هستند و کار عملی در این حوزه بهخوبی پیش میرود.
وی همچنین نقش آموزشی اعضای هیأت علمی را بسیار ارزشمند توصیف کرد و گفت: بخش آموزشی این مسیر، که ماهیت معلمی دارد، برای من همیشه جذاب بوده است. ارتباط با دانشجویان جوان و پرانرژی، انسان را مدام بهروز نگه میدارد و این تعاملات باعث میشود خود ما نیز همیشه در مسیر یادگیری و رشد قرار بگیریم.
نقش خانواده در مسیر تحصیلی و حرفهای من بسیار تعیینکننده بوده است
دکتر لایق، به عوامل مؤثر در مسیر پیشرفت تحصیلی و شغلی خود، بر نقش کلیدی خانواده در این مسیر تأکید کرد. وی اظهار داشت: از همان سالهای ابتدایی تحصیل، خانوادهام همواره مشوق اصلی من بودند بهویژه پدرم ،که نقش بسیار مهمی در ایجاد انگیزه درس خواندن و همچنین حمایت معنوی داشتند.
این فوق تخصص غدد، با اشاره به دوران پس از ازدواج افزود: پس از ورود به زندگی مشترک نیز این حمایتها ادامه داشت. طبیعتاً مسیر پزشکی، مسیری طولانی و پرمشغله است و همراهی خانواده نقش مهمی در تداوم آن دارد. خوشبختانه همسر و خانوادهام در تمام مراحل تحصیل و فعالیت حرفهای، همراه و پشتیبان من بودند و همین همراهی باعث شد بستر مناسبی برای ادامه فعالیتهای آموزشی و درمانی فراهم شود.
وی در پایان تصریح کرد: در حرفه پزشکی، بهویژه برای بانوان، ایجاد تعادل میان مسئولیتهای خانوادگی و شغلی اهمیت زیادی دارد و باعث میشود ضمن فراهم کردن آرامش برای اعضای خانواده ، فرد بتواند با تمرکز و آرامش بیشتری در محیط کار و دانشگاه فعالیت نماید .